.
Evden çıkarkan defalarca geri dönüp kontrol ediyor musunuz? Düzensiz renkteki boya kalemleri sizi çok mu rahatsız ediyor? Elinizdeki toza, kire tahammül edemiyor, defalarca yıkama ihtiyacı hissediyor musunuz?

Obsesif Kompülsif Bozukluk Nedir?

Obsesif Kompülsif Bozukluk Nedir?

Obsesyon adı verilen takıntılı düşünce,fikir ve dürtüler ile kompulsiyon adı verilen yineleyici davranışlar ve zihinsel eylemlerden oluşan bir ruhsal hastalıktır.Kontrol edemedikleri yinelenen ve stres yaratan görüntüler,korkular veya düşünceler (obsesyonlar) nedeniyle huzursuz olurlar. Bu  anksiyete bazı ritüelleri ya da rutinleri acil olarak gerçekleştirme ihtiyacına (kompülsiyonlar) neden olur. 

OKB (Obsesif Kompülsif Bozukluk) ne kadar yaygındır?

OKB (Obsesif Kompülsif Bozukluk) ne kadar yaygındır?

OKB ABD’ de3.3 milyon yetişkini ve 1 milyon çocuk ve genci etkilemektedir. Rahatsızlık ilkolarak çocuklukta, gençlikte ve yetişkinliğin ilk yıllarında ortaya çıkar. Irkve sosyoekonomik alt yapı fark etmeden tüm kadın ve erkeklerde eşit orandagörülür. Yani  her 100 kişiden 2-3’ünde görüldüğü saptanmıştır. 

.

Obsesif Kompülsif Bozukluk Kimlerde Görülür?

Obsesif Kompülsif Bozukluk Kimlerde Görülür?

Genellikle ergenlik döneminde ve 20-30’lu yaşlarda ve okul öncesi çağdaki çocuklar dahil herhangi bir yaşta görülebilir.Erkeklerde erken yaşlarda başlamasına rağmen genel olarak kadınlarda daha sık görülmektedir. 

Obsesif Kompülsif Bozukluk belirtileri nelerdir?

Obsesif Kompülsif Bozukluk belirtileri nelerdir?

Obsesif Kompülsif Bozukluk)belirtileri nelerdir?

Toplumdan topluma, kültürden kültüre değişiklik gösterebilir.

Yaygın obsesyon belirtileri:

Mikrop veya pislik bulaşmasından korkma

Başkasına zarar vermekten korkma

Düzen,simetri, kusursuzluk ihtiyacı

Aşırı kuşku ve sürekli güvence ihtiyacı

Hata yapmaktan korkma

Rezil olmaktan veya sosyal açıdan kabul edilemez bir şekilde davranmaktan korkma

Yaygın kompülsiyon belirtileri:

Tekrar tekrar yıkanma, duş alma veya ellerini yıkama

Kapı koluna tutunmayı yada el sıkışmayı reddetme

Ocak ve kilit gibi şeyleri sürekli kontrol etme

Rutin işleri yaparken içinden veya yüksek sesle sürekli sayı sayma

Sürekli bir şeyleri belli bir biçimde düzenleme

Belirli bir sıraya göre yemek yeme

Genellikle rahatsız edici olan, akıldan çıkmayan ve uykuyu bölen kelimelere, görüntülere veya düşüncelere takılıp kalma

Belirli kelimeleri, cümleleri veya duaları tekrarlama

İşleri belirli bir sayıda yapma ihtiyacı

Değeri olmayan şeyleri toplama veya biriktirme

 Belirtileri örneklendirecek olursak; 

Bulaşma Obsesyonu ve Temizlik Kompülsiyonu :Kişinin bedeninin ve giysilerinin kir,mikrop, toz gibi etkenler; kimyasal maddeler, deterjanlar, zehirler ile idrar,gaita ve diğer beden salgıları ile bulaşacağına ilişkin takıntıları ve bu takıntıların yarattığı sıkıntıyı gidermek için yaptığı davranışlarıdır.

Kuşku Obsesyonu ve Kontrol Kompulsiyonu : Kişi ocağın, kapının ve kilit gibi nesnelerin açık kalmış olabileceğinden, ütü vs. elektrikli aletlerin fişlerinin prizde takılı kalmış olabileceğinden kuşku duyar (Kuşku obsesyonu) ve emin olmak için tekrar tekrar kontrol etme gereksinimi duyar (Kontrol kompülsiyonu).

Cinsel İçerikli Obsesyonlar :Bazen hastalarda kendine, yaşına, toplumdaki yerine hiç yakıştıramadığı bir biçimde,cinsel içerikli obsesyonlar bulunur.

Dini İçerikli Obsesyonlar :  Kişi kendini inanç ve görüşlerine tam karşıt bir biçimde ve çok yoğun sıkıntı yaratacak şekilde dini içerikli takıntılı düşünceleri düşünmekten alıkoyamaz.

Simetri/Düzen  Obsesyon veKompulsiyonları: Simetri gereksinimi ve düzen takıntıları da sık görülen belirtilerdendir.Kişinin tüm yaşamında simetri gereksinimi ve düzenlilik hakimdir.

Dokunma Kompulsiyonları: Zaman zaman bazı OKB’li hastalar bazı davranışları yapmadan önce kendilerince önemsedikleri bir eşyaya dokunma gereksinimi duyarlar.

Sayma Kompulsiyonları : Bazı OKB’li hastalar herhangi bir günlük aktiviteyi belirli bir sayıya kadar saymadan yaparsa işinin rast gitmeyeceğini düşünerek sayma davranışında bulunurlar.

Biriktirme ve Saklama Kompulsiyonları : . Kişi “ileride gerekli olabilir” şeklinde bir düşünce ile gerekli olmayacak eşyaları bile biriktirebilir / saklayabilir.

Batıl itikatlar, Uğurlu, Uğursuz Sayılar ve Renkler:   kültürel  bazı inanışları, davranışları,uğurlu ya da uğursuz saydığı sayı ve renkleri olabilir.  Merdiven altından geçmemek, çocukların üstünden atlayıp geçmemek, evden sağ ayakla çıkmak,yatağın sol tarafından kalkmamak gibi.

Yukarıdaki örnekleri okuduğunuzda aklınızdan “temiz, tertipli ve düzenli olmanın; güvenlik amacı ile kapıları, pencereleri kontrol etmenin ne zararı var, bunlar hastalık mı sayılmalı?” şeklinde düşünceler geçebilir. Elbette bu davranışları günlük yaşamımızda yapıyoruz ve hastalık olarak sayılmamalıdır. Ancak tıbbi açıdan bu şekildeki düşünce ve davranışların hastalık sayılabilmesi için günlük işlevlerimizi etkileyecek, kısıtlayacak, bozacak kadar şiddetli ve yoğun olmalıdır. Örneğin, Bir kişinin otomobilinin camlarının kapalı,kapılarının kilitli olduğundan emin olması güvenlik nedeni ile garip karşılanmayabilir ama evinden tekrar tekrar çıkarak ya da yolda geriye dönerek cam ve kapıları kontrol etmesi dikkat edilmesi gereken bir durumdur.

OKB’NİN NEDENLERİ NELERDİR? Herhangi bir kesinlik kazanmamasına karşın OKB’nin nedeni olarak birkaç varsayım üzerinde durulmaktadır.

Genetik nedenler: OKB’li hastaların anne-babalarında ve diğer birinci derece akrabalarında OKB’nin sık olarak görülmesi hastalığın genetik olabileceğini düşündürmektedir.

Beyin işlevlerinde bozulma ve serotonin: Beyin üzerinde yapılan araştırmalarda beynin bazı bölgelerinde ve özellikle de beyin içindeki sinirsel iletimde önemli rolü olan serotonin maddesinin işlevlerinde bozukluk saptanması bunların OKB’nin nedeni olarak araştırılmasına yol açmıştır.

Çocukluk çağı travmaları: Çocukluk çağı travmalarına  (örneğin, cinsel istismar) maruz kalanlarda ileri yaşamlarında önemli bir stres yaşantısı ardından OKB’nin ortaya çıkabilmesi erken çocukluk dönemlerinin OKB gelişiminde önemli rol oynadığını göstermektedir.

Kişilik özellikleri:Kişilik yapısı olarak titiz, kuralcı, ayrıntıcı, mükemmeliyetçi özelliklere sahip olan kişiler OKB’ye yatkın kişiler olarak değerlendirilmektedir.

Facebook Yorumları